INSTALLATIES

Uit liefde is een performatieve installatie die onderzoekt welke vorm en taal je kunt geven aan het herdenken van WO2, vanuit Japans-Indisch perspectief. ‘We zijn geboren uit liefde’ is een zin die als mantra door de Japans Indische gemeenschap gonst. Het houdt hen overeind. Deze gemeenschap bestaat uit kinderen geboren uit een Japanse vader en een Indische moeder. Vaak uit liefde. Tegelijkertijd worden velen van hen gezien als kind van de vijand. Maar tussen grote begrippen als ‘liefde’ en ‘vijand’ ligt een omvangrijk schaduwgebied vol pijnlijke, onvertelde of onbekende verhalen. Hoe herdenk je de Tweede Wereldoorlog vanuit die schemerzone? Welke woorden kan je eraan geven? Welke plek mag je innemen?

De performance vindt plaats in een donkere ruimte die constant transformeert via projecties, licht en geluid. Op een gaasdoek worden foto’s, video’s en teksten geprojecteerd die Talens maakte tijdens haar onderzoeksreis in Japan. De ruimte transformeert van concrete locaties zoals een karaoke-bar of het Hiroshima Peace Memorial Museum tot abstracte plekken die dissociatie van een van de performers verbeelden. Tijdens de performance proberen twee performers telkens elkaar weer te vinden en begrijpen, via taal, beweging en rituelen. Door het filmische lichtontwerp van Talens en het geluidsontwerp van Faas wordt het publiek gedurende de performance meegenomen in een heel andere schermerwereld die niet volledig in taal of met het verstand blijkt uit te leggen. Talens vroeg danser en choreograaf Yoshitaka Suzuki om een choreografie te maken die de impact van oorlog verbeeldt vanuit Japans perspectief. Er wordt al zoveel over Japan geschreven en gesproken vanuit exotisme, dat representatie in deze tijd nog meer van belang is.

Tijdens het maakproces heeft Talens zich laten inspireren door de tekst Lof der Schaduw (1933) van Junichiro Tanizaki en de montagestijl van Franse film-essayisten van de Left Bank Cinema als Resnais en Marker. De tekst is uitgegeven door De Nieuwe Toneelbibliotheek en daar verkrijgbaar.

“Ik heb veel theaterstukken over de oorlog, en het herdenken ervan, in Azië gezien, maar dit was echt van een ander kaliber. Complimenten! Superkrachtig hoe het verhaal in woord, beeld, dans en spel invoelbaar werd gemaakt. Echt onder de indruk.” – Myrna Versteeg artistiek leider DAT!school

credits

Concept, tekst, regie, lichtontwerp, decorontwerp, video& beeld-montage: Céline Talens Nagasaka
Spel: Lotte Driessen, Isha Ferdinandus
Geluidsontwerp: Flavia Faas (Questions Collective)
Decor: Tessel Brühl (Questions Collective)
Dans: Yoshitaka Suzuki
Technische productie: Peer Thielen
Dramaturgische begeleiding: Jaïr Stranders, Patricia Anthea Oldenhave (Theater Na de Dam)
Productie: Theater Na de Dam Producties
foto’s: Bart Grietens

Pers

Uit liefde

---

Een verhaal met 1000 gaten is een immersieve installatie bestaande uit drie verschillende ruimtes, die de bezoeker meeneemt in een herinnering. De onderzoeksvraag van dit werk is: Kan je om een herinnering lopen zoals je dat kunt doen rond een kunstwerk in een tentoonstelling? En hoe doe je dat als het niet jouw eigen herinnering is, maar iets dat al bestond voor jij er was?

In de installatie wordt de bezoeker langzaam meegenomen in een andere wereld. Bij aanvang ontvangen zij de instructie om het geluid en licht te volgen, betreden volledig zelfstandig de installatie. De eerste ruimte creëert een overgang tussen de buitenwereld en de installatie: Een donkere ruimte waarin een tekst op een beeldscherm een verhaal vertelt in de persoonsvorm. De bezoeker wordt door deze vertelstijl uitgenodigd om het vertelde aan zichzelf te verbinden. Op het moment dat de vertelling een concrete herinnering induikt waarin karaoke een grote rol speelt, start de muziek in de volgende ruimte. Via veranderend licht, regie-aanwijzingen in de tekst wordt de bezoeker in de volgende ruimte gelokt. Daar wandelen zij een herinnering in. Door inzet van analoge materialen en objecten (licht, meubels, wierrook) die vermengen met digital born materialen (video, schaduw, ondertiteling) ontstaat er een andere constant transformerende immersieve ruimte en waant de bezoeker zich in een een alternatieve realiteit. Hierin spelen oorlogsherinneringen, angst en vage schimmen de hoofdrol. De laatste ruimte toont een sculptuur, alsof het een beeld in een museum is.

Karaoke speelt een belangrijk motief in dit werk. In karaoke wordt je via een songtekst en muziek (die enigszins lijkt op het origineel) uitgedaagd om je in te leven. In Een verhaal met 1000 gaten wordt je eerst middels een herkenbare Indo-rock hit in karaokestijl meegenomen in de installatie, waarna de tekst en muziek langzaam vervormen en je wordt meegenomen in de fragmentarische herinneringen en verhalen van de Japans-Indische gemeenschap.

‘Ongelofelijk geraakt door het verhaal en de vorm. Nooit eerder zo het gevoel gehad door deels in mijn eigen hoofd en deels in het hoofd van de andere te kunnen dwalen. Intergenerationeel trauma wordt tastbaar gemaakt op een eenzame, liefdevolle, wanhopige en troostende wijze. Na afloop wilde ik liever nog lang niet weggaan. Alleen maar liefde. Ik voel me getroost en aan het voelen gezet.‘ – Vera Morina (toneelschrijver)

‘Indrukwekkend samenspel van schaduwen, tekst en geluid. Dit is wat mij betreft de richting die het theater op zou moeten gaan.’ Don Duyns (toneelschrijver en kunstenaar)

video

video-impressie (link naar Youtube)

credits

Concept, tekst, ontwerp: Céline Talens
Prop design: Tessel Brühl
Technische productie: Peer Thielen
Film en edit: Yana Khazanovich
Sound design: Flavia Faas
Publicatie: Risoprint door Maaike Bol
Foto’s: Annelies Verhelst

pers

‘Tegen de achtergrond van de Japanse bezetting van Nederlands Indië wordt getoond hoe de geschiedenis vooral bestaat uit dat wat verzwegen wordt. Fascinerend’ –Volkskrant

**** Scènes Theatertijdschrift

---

Ode aan de Verbrandingsmotor is een immersieve site specific installatie die speelt met het genre van de roadtripmovie. De deelnemer van de installatie is de protagonist van het werk en wordt tijdens zonsondergang rondgereden door een desolaat haven gebied, langs een specifieke route. Op deze route wordt een zorgvuldig gemanipuleerde kijkervaring gecreëerd; een theatrale roadtrip. Rijdend vanuit een American Muscle car, begeleid door een autoradio waarop een soundscape van geselecteerde muziek en teksten te horen zijn, worden de protagonisten uitgenodigd om de wereld die zij achter de autoruiten zien verschijnen te herzien alsof zij vrije lonesome rangers zijn.

Een analogie tussen het tijdperk van de interne verbrandingsmotor en de era van het individualisme en individuele vrijheid, wordt gemaakt; Het einde van beide is nabij. Deze roadtrip is een manier om nog één keer te genieten, nu het nog kan. Ben je klaar om afscheid te nemen en dat wat hierna komt te verwelkomen? Wat wil je behouden? Ben je bereid iets op te geven ook al betekent dat minder individuele vrijheid? En waarom?

Onderweg worden enkele stops worden gemaakt; één bij een verlaten garage, waar de protagonist vrij rond kan dwalen. Het meeste materiaal is afkomstig uit de garage, sommige elementen zijn toegevoegd. Waardoor er een spel ontstaat tussen wat op deze roadtrip is georchestreerd en wat er al was en wat erbij lijkt te horen; het geënsceneerde toeval. Ode aan de Verbrandingsmotor was het afstudeerwerk van Céline Talens voor de richting Reinventing Daily Life, Sandberg Instituut.

uit het juryrapport:
“De eindexamencommissie waardeert het dat er een voelbare grote ambitie uit het eindwerk spreekt,
waarbij het haar is gelukt om hele verschillende groepen mensen bij haar werk te betrekken. Daaruit
spreekt een ondernemende houding en de kracht om andere mensen aan je ideeën te verbinden. De
route door het havengebied is erg goed gekozen, en de soundtrack (zowel muziek als gesproken tekst)
creëert een bril waarmee je het gebied op een totaal andere manier gaat beschouwen. Deze sfeer
begint al wanneer het publiek vanuit haar eigen huis in de auto plaatsneemt en de toegezonden audio-
track kan instarten. Kortom, een succesvol voorbeeld van Reinventing Daily Life ten voeten uit. Dat dat
haar op deze manier lukt is knap. Ook de sfeer van het beginpunt bij het truckers-café; de verzameling
van mensen met hun auto, de polaroid bij de motorkap en de autodrop zijn goed gekozen. Hoogtepunt
van de voorstelling is wat ons betreft het bezoek aan de do it yourself garage, waar met minimale
middelen een theatraliteit in het alledaagse wordt gecreëerd. Haar eindwerk is wat ons betreft dan ook
een apotheose van haar hele onderzoek naar de verbrandingsmotor.”

video

credits

Concept, tekst, regie, lichtontwerp, route: Céline Talens
Billboard: Brenda van Geffen
Techniek ondersteuning: Peer Thielen
Spel: Barry Emond
Cruiseradio: ROOSPEEE
Stem: Roel C. Verburg
Foto’s: Annelies Verhelst en Sander van Wettum